BİLİŞ

BİLİŞ

Bilişsel gelişim, bireyin hayatı anlamlandırma sürecindeki temel yetilerin nitelikleri ile şekillenir. Algı, tanıma, anlama, bellek,  dikkat, yargılama, öğrenme becerileri; bireyin iletişim, etkileşim, davranış, sosyal ilişkiler ve benlik gelişimini direkt olarak etkiler. 

 

Bilişsel becerilerin keskinliği, kapasitesi, yaratıcılığı ve hayata uyum gücü ile kimlik şekillenir. Zekanın her boyutu, hayatı anlamlandırma merkezi olarak kendini alır. Bu merkezin niteliğine göre dünyayı anlar, hayatı öğrenir, kendi tabiatına uygun seçimler yapar.

 

İç dünya ve dış dünya arasındaki farklılıklarla ilgili yapılacak yorumlar benliği biçimlendiren temel güçtür. Yapılacak çıkarımsal hataların önüne geçmek, hayatı yeniden daha işlevsel bir boyuttan yorumlayabilmek gerekir. Gözlemlenen davranışsal sorunlar, bilişsel yapılanmanın niteliği ile ilgili ipuçları verir.

 

Kognitif (bilişsel) yetiler onlarca mekanizmanın aynın anda senkronik bir uyumla çalışma prensibine dayalı ileri düzey zihinsel faaliyetler bütünüdür. Bellek, dikkat, zeka, duyuş, psiko-motor, algı, sorgulama, yorumlama, kıyasalama, yönelme gibi yüzlerce zihin faaliyetinin birbiri arasındaki etkileşimin bir sonucu olarak hayatı anlar ve içsel donanımızın niteliğine göre tepki veririz. Bu etkileşim dinamiktir, zamanla değişen nitelikler olduğu gibi değişmeyen nitelikler de vardır. Örneğin dürüstlük erdemi hiçbir koşulda değişmeyecek bir kültür olarak kişinin tüm hayatına hükmedebilir. Bu yüzden kişilik ve bilişsel kapasite interaktif bir etkileşimle her gün yeniden şekil alır.